Siła tradycji, moc innowacji — przedsiębiorczość w Śląskiem - ŚCP

22 maja w Galerii Szyb Wilson w Katowicach, sercu Śląska, które symbolizuje dynamikę, przedsiębiorczość oraz otwartość na zmiany, dyskutowaliśmy o potrzebie wprowadzania innowacyjnych pomysłów do projektów realizowanych w ramach Funduszy Europejskich dla Śląskiego na lata 2021-2027. Konferencja zorganizowana przez Śląskie Centrum Przedsiębiorczości nosiła tytuł: „Czas na zmiany, czyli jak generować innowacyjne pomysły”.

Transformacja i innowacje

Te słowa to nie tylko hasła, to realne działania, które kształtują przyszłość naszą i kolejnych pokoleń. Dawniej Śląsk kojarzono głównie z górnictwem i hutnictwem. Zmiany nie zaczęły się dziś, ale obecnie jesteśmy świadkami szczególnie intensywnych przeobrażeń. Nasz region stale ewoluuje w kierunku gospodarki opartej na wiedzy, nowoczesnych technologiach i zrównoważonym rozwoju. Powstają nowe branże, rozwijają się centra badawczo-rozwojowe, a przedsiębiorcy z pasją tworzą innowacyjne rozwiązania. Transformacja to nasza odpowiedź na wyzwania współczesnego świata, ale także nasza szansa na globalny sukces.

Na zdjęciu widoczna jest uśmiechnięta blondynka w czerwonym żakiecie i kamizelce oraz białej bluzce. W dłoniach trzyma folder, na którego okładce przedstawieni są kobieta i mężczyzna w biznesowych, granatowych strojach. Obok nich znajduje się napis: Czas na zmiany, czyli jak generować innowacyjne pomysły, 22 maja 2025 Galeria Szyb Wilson Katowice. Na górze folderu znajduje się motyw przewodni Funduszy Europejskich. W tle za stojącą kobietą umieszczony jest rząd brązowych foteli oraz lamp.

Województwo śląskie zmienia się z przemysłowego w usługowe, w województwo kreatywne. Blisko 20 procent gospodarki nadal jest przemysłowe, ale już nie takiej gospodarki, o jakiej rozmawialiśmy 20-30 lat temu. Przechodzimy do energetyki odnawialnej, przechodzimy do innowacyjnych pomysłów — porozmawiamy o zielonym Śląskiem.

Anna Jedynak-Rykała Dyrektor Śląskiego Centrum Przedsiębiorczości

Fundusze Europejskie – siła napędowa zmian

Zdjęcie przedstawia rząd krzeseł oraz stolików przykrytych czarnymi tkaninami. Na stolikach widoczne są torby z motywem przewodnim Funduszy Europejskich, napisem Fundusze Europejskie dla Śląskiego 2021-2027 oraz logotypami.

Kluczowym katalizatorem tych zmian są Fundusze Europejskie. Dzięki nim możemy inwestować w inteligentne specjalizacje, wspierać rozwój przedsiębiorstw, modernizować infrastrukturę i wdrażać zielone technologie. Fundusze te nie są jedynie zastrzykiem finansowym — są inwestycją w naszą przyszłość, w talenty, w pomysły, które mogą zmienić świat. Sprzyjają temu środki, jakimi dysponujemy:

Nasze województwo ma to szczęście, ale także wyzwanie, że mamy największy budżet w historii, a mamy ten największy budżet w historii także dlatego, że otrzymaliśmy środki specjalne, wyjątkowe, które nazywane są Funduszem na rzecz Sprawiedliwej Transformacji. To jest budżet wynegocjowany w Komisji Europejskiej, który właśnie ma wesprzeć zmianę przemysłu, odejście od przemysłu tradycyjnego, aby się można było — powiem bardzo prosto — utrzymać, żeby przedsiębiorstwa mogły funkcjonować albo zmienić profil swojej działalności, żeby mogły się też rozwijać.

Anna Jedynak-Rykała Dyrektor Śląskiego Centrum Przedsiębiorczości

Województwo śląskie doskonale wykorzystuje potencjał Funduszy Europejskich, stając się liderem w wielu obszarach. Wspieramy projekty z zakresu przemysłu 4.0, medycyny, energetyki odnawialnej czy technologii informatycznych. To dowód na to, że potrafimy adaptować się do zmiennych warunków i kreować nową wartość.

Jesteśmy już za półmetkiem tej perspektywy finansowej, udało się już wiele projektów sfinansować lub rozpocząć realizację tych projektów. Teraz z niecierpliwością czekamy na wnioski o płatność z Państwa strony. Tutaj ogromny apel o taką pełną mobilizację i wspólny wysiłek, abyśmy na końcu tej perspektywy wspólnie mogli powiedzieć, że dobrze wykorzystaliśmy te ponad 5 miliardów [euro — dopisek redakcji], które otrzymał Śląsk w ramach Funduszy Europejskich.

Aleksandra Kalafarska

Zastępca Dyrektora Departamentu Rozwoju i Transformacji Regionu Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego

Przyszłość Śląska – wspólne wyzwanie

Innowacje i transformacja to procesy ciągłe, wymagające współpracy i otwartości. To sprawdzian dla samorządu, uczelni i przedsiębiorców. Razem możemy budować silny, konkurencyjny i nowoczesny region, który będzie przykładem dla innych. Świadczy o tym gorąca, ale pełna wyjątkowej życzliwości, dyskusja w trakcie paneli. Eksperci, choć prezentowali niekiedy odmienne perspektywy, dążyli wspólnie do wypracowania najlepszych rozwiązań dla Śląskiego, podkreślając kluczową rolę Funduszy Europejskich.

Zdjęcie przedstawia gestykulującego prelegenta z mikrofonem w dłoni. Po jego jednej stronie siedzi kobieta, po drugiej mężczyzna. W tle widoczne są okna, a na pierwszym planie głowa osoby siedzącej na widowni.

Największe zainteresowanie wzbudziła współpraca przedsiębiorców z jednostkami naukowymi. Jest to jedno z największych wyzwań, przed jakimi stoi nie tylko nasze województwo, ale cały kraj. Problemem staje się konieczności pisania artykułów, aby uzyskać punkty brane pod uwagę przy ocenie dorobku naukowego, podczas gdy można by ten czas przeznaczyć na badania. Inną kwestią jest konieczność weryfikacji, które z publikowanych treści są wartościowe. Zwracali na to uwagę zarówno dr inż. Rafał Setlak jak i dr hab. inż., profesor PŚ Grzegorz Przybyła z Politechniki Śląskiej.

Zagłębie wiedzy

W samej Metropolii Górnośląsko-Zagłębiowskiej działa ponad 20 uczelni, a całym województwie — niemal 40, mamy więc ogromny potencjał do dalszych przemian i umacniania roli województwa śląskiego. Potrzebę ciągłego rozwijania się, a także istotną rolę rozmów oraz dobrej współpracy podkreślała dr inż. Magdalena Letun-Łątka. Politechnika Śląska uzyskuje aż 70% spośród zgłaszanych patentów. Jest to bardzo dobry wynik. Współpraca z przedsiębiorcami dotyczy na przykład przemysłu chemicznego i motoryzacyjnego, fotowoltaiki oraz innych zielonych technologii, przemysłu lotniczego czy technologii informacyjnych i komunikacyjnych.

Zdjęcie przedstawia drukarkę 3D z siedzącą na niej postacią Groota z komiksów Marvela. Na drukarce znajduje się także etykieta z napisem: Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. w Bielsku-Białej.

Na zdjęciu widoczni są prelegenci - dwie kobiety i mężczyzna. Wszyscy ubrani w biznesowe stroje. Jedna z kobiet trzyma w dłoni mikrofon. W tle widoczne są lampy okna oraz okazała palma.

Patent na koło, czyli jak tworzyć innowacje

Swoimi bogatymi doświadczeniami dzielił się ze słuchaczami dr inż. Rafał Setlak, prowadzący między innymi zajęcia z tworzenia wynalazków. Mogliśmy się dowiedzieć, jak nie zablokować swojej kreatywności, zostawić margines błędu na nieprzewidziane zdarzenia, takie jak epidemia lub wojna czy wykorzystywać najprostsze narzędzia, na przykład żółte karteczki, do tworzenia innowacji. Warto skorzystać z obserwacji osoby, która uzyskała trzy patenty na koło, wykorzystywane przez firmę tworzącą części dla samochodów.

Jak wynika z analizy Andrzeja Krótkiego Prezesa Lean To Win, przeszkodą w mniejszych, rodzinnych firmach jest nie brak pomysłów na innowacje, ale utrudnienia związane z ich wdrażaniem. Tu z pomocą przychodzą Fundusze Europejskie, jednak to nie tylko kwestia środków, a także na przykład odpowiednich procesów. Duże firmy z kolei mają większe możliwości, jednak ich kreatywność jest niższa. Ten potencjał mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich firm był widoczny także w trakcie dyskusji.

Zdjęcie przedstawia dwie kobiety oraz czterech mężczyzn w biznesowych strojach, siedzących w rzędzie na miękkich, brązowych fotelach. Za nimi znajduje się rząd lamp oraz okien. Jeden z mężczyzn trzyma w dłoni mikrofon.

Z punktu widzenia IT to jakaś wielka innowacja nie jest, natomiast z punktu widzenia awiacji jak najbardziej. Nasze projekty były później oceniane jako nieznane, niespotykane na skalę światową, jeżeli chodzi o innowacje.

Renata Niedziela Prezes StorkJet sp. z o.o.

W trakcie realizacji pierwszego z projektów badawczo-rozwojowych, jak wspominała Renata Niedziela, firma istniała od roku czy dwóch i liczyła zaledwie pięć osób.

Potęga danych

Informacja jest siłą napędową, która umożliwia przedsiębiorcom świadome i skuteczne działanie, a łączenie przedsiębiorców z różnymi instytucjami ma kluczowe znaczenie dla rozwoju biznesu i stabilności gospodarczej. To inwestycja w rozwój całej gospodarki. Nie do przecenienia jest budowanie sieci kontaktów oraz udział w takich wydarzeniach jak konferencje czy targi branżowe.

O dobrej współpracy z uczelniami i firmami mówili prelegenci z Politechniki Śląskiej, co potwierdzali też przedsiębiorcy z widowni. Andrzej Krótki z kolei apelował o połączenie dwóch światów, małych i dużych przedsiębiorstw, aby wprowadzanie innowacji było bardziej efektywne, a także zauważył, że już w trakcie dyskusji powstawały pomysły na wspólne przedsięwzięcia, sprzyjające innowacyjności.

Mamy nadzieję, że doświadczenia zdobyte podczas konferencji oraz nawiązane relacje staną się fundamentem dla wielu udanych przedsięwzięć B+R, które nie tylko wzmocnią pozycję poszczególnych firm, ale także przyczynią się do dynamicznego rozwoju województwa śląskiego. Zachęcamy do tworzenia w ramach projektów badawczo-rozwojowych, realizowanych we współpracy ze Śląskim Centrum Przedsiębiorczości, w zależności od naboru, konsorcjów lub partnerstwa, w ramach których można współpracować z innymi przedsiębiorstwami oraz jednostkami naukowymi. Jak wspominała Anna Jedynak-Rykała, w tej perspektywie finansowej mamy prawie miliard euro na dofinansowanie projektów dla przedsiębiorstw zarówno tych związanych z transformacją województwa śląskiego, jak i badawczo-rozwojowych. Dzięki dotacjom tworzymy zdrową gospodarkę, energooszczędną i przyjazną dla środowiska. Pamiętajmy, że inwestycja w innowacje to inwestycja w przyszłość.